Projekt ustawy o koordynacji ustawy o opiece długoterminowej został przyjęty przez RM
Rada Ministrów przyjęła 5 maja 2026 roku projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych. Ważnym elementem nowych przepisów jest bon senioralny – który ma stanowić wsparcie dla seniorów i ich rodzin. Ustawa może wejść w życie już w czwartym kwartale tego roku.
Nie gotówka, lecz pomoc w działaniu
Bon senioralny nie będzie świadczeniem pieniężnym wypłacanym do ręki. To świadczenie o charakterze usługowym, realizowane bezpośrednio w miejscu zamieszkania seniora. W ramach bonu osoby starsze zyskają pomoc w codziennych czynnościach, takich jak:
- przygotowywanie i spożywanie posiłków,
- utrzymanie porządku w gospodarstwie domowym,
- opieka higieniczno-pielęgnacyjna,
- ułatwienie dostępu do świadczeń zdrowotnych,
- aktywizacja ruchowa i intelektualna.
Co istotne, usług tych nie będzie mogła świadczyć najbliższa rodzina seniora (dzieci, rodzice czy małżonkowie). Usługodawcami będą osoby pełnoletnie i przeszkolone, zakontraktowane przez gminę.
Dla kogo bon senioralny? Kluczowe kryteria
Z programu będą mogły skorzystać osoby, które ukończyły 65. rok życia (rozszerzenie grupy z pierwotnie planowanych 75 lat). Aby otrzymać wsparcie, należy spełnić dwa główne warunki:
- Kryterium dochodowe: Średni miesięczny dochód seniora z ostatnich trzech miesięcy nie może przekroczyć 3410 zł brutto (kwota ta będzie corocznie waloryzowana).
- Kryterium niezaspokojonych potrzeb: Gmina oceni, czy senior faktycznie wymaga pomocy w codziennym funkcjonowaniu.
Bonu nie będzie można łączyć z innymi formami wsparcia, takimi jak świadczenie wspierające, świadczenie pielęgnacyjne, zasiłek opiekuńczy czy pobyt w domu pomocy społecznej.
Harmonogram i finansowanie
Program został zaplanowany jako trzyletni pilotaż na lata 2026–2028 z łącznym budżetem w wysokości 1 miliarda złotych. Wydatki będą rosły sukcesywnie:
- 2026 r.: 100 mln zł (uruchomienie w IV kwartale).
- 2027 r.: 400 mln zł.
- 2028 r.: 500 mln zł.
Szacuje się, że z bonu skorzysta od 12 do 20 tysięcy osób. W 2028 roku średnia wartość miesięcznego wsparcia na jedną osobę może wynieść około 2083 zł.
Jak to będzie działać?
Udział samorządów jest dobrowolny, a gminy będą zgłaszać zapotrzebowanie na środki do wojewodów. Pierwszeństwo w otrzymaniu finansowania będą miały te gminy, które obecnie nie realizują żadnych publicznych usług opiekuńczych lub wspierają maksymalnie 10 osób.
Naszym zdaniem
Mimo pozytywnych założeń, realizacja bonu senioralnego może nie być taka prosta przez:
- Drastyczny brak kadr: Głęboki deficyt pracowników w sektorze usług społecznych.
- Niepokojąca demografia opiekunów: Średnia wieku osób świadczących usługi opiekuńcze (w większości kobiet) jest bliska wiekowi emerytalnemu. Budzi to uzasadnione obawy, że w mniejszych miejscowościach profesjonalna pomoc będzie po prostu fizycznie niedostępna.
- Ograniczona skala wsparcia: Ze względu na braki kadrowe – przy założeniu, że jeden opiekun przypada na od 2 do 4 osób – oszacowano, że wsparciem będzie można objąć jedynie od 12 tys. do 20 tys. seniorów. Jest to liczba bardzo niska w kontekście 8 milionów osób starszych w Polsce.
- Brak profesjonalizacji rynku: Bon w obecnej, okrojonej formie może nie wystarczyć do stworzenia dojrzałego rynku profesjonalnych opiekunów.
Co dalej?
Projekt ustawy (nr UD326) trafi teraz pod obrady Sejmu. Rząd zakłada, że proces legislacyjny zakończy się wiosną, co pozwoli na faktyczny start programu w ostatnich miesiącach 2026 roku.
Dokumenty do pobrania.
- Projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej
- Uzasadnienie do projektu
- Ocena Skutków Regulacji
powrót
